Priming for Dummies

Een lastig thema om uit te leggen in een cursus Introductie Communicatiewetenschap is altijd dat van priming, en dan niet zozeer de psychologische invulling van het begrip, maar de priming die je kunt zien als een second order agenda setting.

Het idee achter priming is dat het onderwerp dat in de media veel aan de orde komt, in grote mate bepalend is voor de keuze die mensen (ontvangers) maken bij – bijvoorbeeld – verkiezingen.

Het probleem hierbij is altijd dat je een half voorbeeld neemt: Als de media het vooral over het milieu hebben, dan laten mensen zich daardoor leiden bij hun keuze in het stemhokje. “O, dus dan stemmen ze GroenLinks”, is een veelgehoorde reactie. Maar nee, dat hoeft niet. Ze kunnen dan juist ook een partij stemmen die tegen het milieu is…

Sinds de verkiezingen voor de Provinciale Staten van gisteren heb ik het ultieme voorbeeld. Hoofdrolspelers: het klimaat, GroenLinks, Forum voor Democratie en de SP.

In de campagne voorafgaand aan de verkiezingen voor de provinciale staten was er duidelijk één thema dat de boventoon voerde: het klimaat, of meer specifiek, de klimaatwijzingen, de opwarming van de aarde en wat wij daartegen kunnen en moeten doen. Het kabinet – van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie – had zelfs een vergaand voorstel ingediend om het klimaat aan te pakken. GroenLinks blij. Forum voor Democratie niet blij. Thierry Baudet, de forumleider vond het idioot dat Nederland miljarden zou gaan uitgeven – meestal ook nog direct uit de broekzak van de burger – om de temperatuur met 0,00007 graag te verlagen. En daarbij: wat is Nederland nou helemaal…

This image has an empty alt attribute; its file name is schermafbeelding-2019-03-21-om-13.40.35.png

De uitslag van de verkiezingen – de regeringscoalitie verloor heel wat zetels in de Eerste Kamer – kan worden samengevat als: GroenLinks won flink, Forum voor Democratie won spectaculair en de SP verloor zetels.

En dat past binnen het verhaal van priming: een partij die voor al die plannen is (GroenLinks) en zich daarmee afficheert, wint . Een partij die juist tegen die plannen is (Forum voor Democratie) en zich daarop laat voorstaan, wint ook. Maar een partij die het niet over dat klimaat heeft, maar over het afschaffen van flexibele arbeid of het eerlijk verdelen van de bedrijfswinten, tsja, die vallen buiten het bereik van de kiezer. De SP verloor dan ook.

Helemaal conform priming, met dus als extra inzet dat niet alleen de pro-onderwerp-partij kan winnen, maar ook de anti-onderwerppartij. Zorg dus dat je, op het thema dat de hoofdrol speelt in de campagne, een duidelijk standpunt hebt, en dat mensen zich daarmee kunnen identificeren. Anders loop je leeg.

Komend jaar in Introductie Communicatiewetenschap dus een kennisclip over Priming, Agenda Setting: 2.0.

Leave a comment